ب ) طرب روحانى كه موجب تذكر و توجه انسان به خير ، حق و حقيقت عبوديت در برابر يكتاى خالق هستى است . 18 . در صورت درستى اين امر ، آيا مىتوان غنايى را كه سبب طرب نفسانى است حرام ، و غنايى را كه سبب طرب روحانى است حلال دانست ؟ 19 . آيا مىتوانيم طرب روحانى را محصول شنيدن صوت حسن بدانيم و از اين طريق فرق صوت حسن و غناى حرام را مشخص كنيم ؟ اگر نه ، صوت حسن چيست و چه تفاوتى با غنا دارد ؟ 20 . ارائه نوحه ها همراه با آهنگهاى موزون ، به صورت زنده و يا نوار كاست ، چه حكمى دارد ؟ ( اين امر از آن جهت اعتبار دارد كه ثابت مىكند بسيارى از نوحه ها منطبق بر رديفها و گوشه هاى دستگاههاى ايرانى اجرا مىشده ، و موسيقى صحيح و حلال در متن نغمه هاى مذهبى جارى بوده است و در پيدا كردن هويت ملى و مذهب موسيقى تأثير خواهد داشت ) . 21 . با توجه به اين كه لفظ موسيقى يونانى است و به گفته اهل لغت : الف ) تركيبى از « موسى » ( نغمه ) و « قى » ( موزون و خوش ) ب ) تركيبى از « مو » ( در زبان سريانى يعنى هوا ) و « سيقى » ( گره و قيد ) ج ) لفظ بسيطى است به معناى لحن . آيا در اصطلاح فقهى ، موسيقى مترادف با غناست يا با يكديگر تفاوت دارند ؟ 22 . در صورتى كه تعريف و حكم غنا شامل موسيقى نباشد ، آيا در فقه موسيقى حكم معين و مشخصى دارد ؟ 23 . موسيقى در لغت و عرف ، شامل صدايى است كه بر اساس يك نغمهء موزون از يك يا چند وسيلهء ( ساز ) يكسان يا متفاوت موسيقايى خارج مىشود . دليل فقهى حرمت اين صدا چيست ؟ الف ) تنقيح مناط علت حكم غنا . ب ) عموميت ادلهء غناى حرام .